Το τηλεσκόπιο

Όταν λέμε τηλεσκόπιο εννοούμε ένα σύστημα οργάνων και εξαρτημάτων:

α. τον οπτικό σωλήνα

β. τα προσοφθάλμια (eyepieces), και τους φακούς Barlow.

γ. τον ερευνητή (Finderscope). Πρόκειται για ένα δευτερεύον όργανο σκόπευσης, χαμηλής μεγέθυνσης, το οποίο είναι προσαρτημένο παράλληλα με το κύριο τηλεσκόπιο και βοηθά στον εντοπισμό και την κεντράρισμα ουράνιων αντικειμένων. 

δ. την στήριξη και τα αντίβαρα (απαραίτητα στις ισημερινές στηρίξεις τηλεσκοπίων, τοποθετημένα σε αντίθετη θέση από τον σωλήνα του τηλεσκοπίου)

ε. το τρίποδο

στ. τον δίσκο εξαρτημάτων (προσοφθάλμια, φίλτρα κλπ) που μπαίνει στο τρίποδο

Ο ερευνητής (findercope) είναι μια βοηθητική συσκευή σκόπευσης, η οποία προσαρτάται παράλληλα σε ένα μεγαλύτερο, κύριο τηλεσκόπιο, προκειμένου να βοηθήσει τους αστρονόμους στον εντοπισμό και τo κεντράρισμα ουράνιων αντικειμένων. Δεδομένου ότι τα κύρια τηλεσκόπια έχουν πολύ στενό οπτικό πεδίο, ο εντοπισμός ενός συγκεκριμένου αστέρα ή πλανήτη μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολος. Ο ερευνητής (finderscope) επιλύει αυτό το πρόβλημα παρέχοντας μια ευρεία εικόνα του ουρανού· συνήθως διαθέτει σταυρόνημα ή μια κόκκινη κουκκίδα, επιτρέποντάς σας να κατευθύνετε το κύριο τηλεσκόπιο με ακρίβεια.

Προσοφθάλμιος φακός  ή προσοφθάλμιο: εξάρτημα για μεγέθυνση της εικόνας. Τοποθετείται στο εστιακό σημείο ενός τηλεσκοπίου και κοιτάμε μέσα απ' αυτό. 

Φακός Barlow είναι ένα εξάρτημα (σύστημα αποκλινόντων κοίλων φακών), το οποίο τοποθετείται μεταξύ του μηχανισμού εστίασης ενός τηλεσκοπίου και ενός προσοφθάλμιου φακού (ή μιας κάμερας), με σκοπό την τεχνητή αύξηση της ενεργού εστιακής απόστασης του τηλεσκοπίου και άρα τη μεγέθυνση της εικόνας 2 ή 3 φορές περισσότερο (2x, 3x). 

Στήριξη / mount

Στήριξη τηλεσκοπίου είναι η μηχανική βάση ή κατασκευή που συγκρατεί τον οπτικό σωλήνα και μας επιτρέπει να στοχεύουμε και να παρακολουθούμε αντικείμενα στον νυχτερινό ουρανό.

Τύποι στήριξης: αλταζιμουθιακή ή ισημερινή, χειροκίνητη ή αυτόματη με σύστημα GoTo. 

Οι περισσότερες βάσεις τηλεσκοπίων είναι αλταζιμουθιακές (alt-azimuth, υψο-αζιμουθιακές, altitude=υψόμετρο), δεν περιστρέφονται γύρω από τον πολικό άξονα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να κινηθούν ως προς το ύψος και το αζιμούθιο, αλλά όχι ως προς τον άξονα απόκλισης που είναι κάθετος στον πολικό άξονα. 

Αζιμούθιο ονομάζεται η οριζόντια γωνία , η οποία σχηματίζεται μεταξύ του άξονα που δείχνει το Βορρά και μιας διεύθυνσης ( κατεύθυνσης ) . Η γωνία μετριέται δεξιόστροφα , με αρχικό άξονα μέτρησης το Βορρά και κυμαίνεται από 0 εώς 360 °.

Η ισημερινή στήριξη (equatorial mount) διαθέτει δύο άξονες περιστροφής:

α. Τον πολικό άξονα (RA - Right Ascension / Ορθής Αναφοράς), ο οποίος ευθυγραμμίζεται παράλληλα με τον άξονα περιστροφής της Γης (δείχνοντας προς τον Πολικό Αστέρα στο Βόρειο Ημισφαίριο).

β. Τον άξονα απόκλισης (DEC - Declination), ο οποίος είναι κάθετος στον πολικό.

Τα αντίβαρα (counterweights) είναι απαραίτητα στην ισημερινή στήριξη για την εξισορρόπηση του βάρους τού τηλεσκοπίου.

Τρίποδο:  Για να διαλέξουμε τι τρίποδο θα αγοράσουμε, πρέπει να πάρουμε υπόψη αν θα γίνεται συχνή μεταφορά του τηλεσκοπίου, ποιό είναι το μέγεθος και το βάρος του εξοπλισμού ώστε το τηλεσκόπιο και τα εξαρτήματα να να είναι σε γερή και σταθερή βάση. Τα τρίποδα αλουμινίου προσφέρουν σταθερότητα με χαμηλή τιμή για ελαφρά τηλεσκόπια με  ισημερινές στηρίξεις όπως οι EQ3, EQ5, HEQ5 για οπτική παρατήρηση. 

Τα ατσάλινα τρίποδα είναι μεν ακριβότερα αλλά κατάλληλα να αντέξουν βαρύτερους οπτικούς σωλήνες, μεγάλες ισημερινές στηρίξεις (όπως οι NEQ5, HEQ5 Pro, EQ6-R Pro) με τα αντίβαρά τους και έχουν απόσβεση κραδασμών απαραίτητη στην αστροφωτογράφηση μακράς έκθεσης.  

Τα τρίποδα από ανθρακονήματα είναι ελαφριά μεν, πολύ ανθεκτικά δε σε μεγάλο βάρος και άρα ιδανικά για αρμονικές στηρίξεις. Οι τιμές τους κυμαίνονται από 150€ έως και άνω των 1.000€ αναλόγως ποιότητας και αντοχής.  Οι αρμονικές στηρίξεις (harmonic drive mounts) χρησιμοποιούνται κυρίως στην αστρονομία και την αστροφωτογραφία επειδή είναι ελαφριές, συμπαγείς και ικανές να σηκώσουν μεγάλα φορτία χωρίς να απαιτούν βαριά αντίβαρα. 

Διάμετρος και Εστιακό μήκος

70 (Διάμετρος ή Άνοιγμα - Aperture): Είναι η διάμετρος του μπροστινού φακού (αντικειμενικού φακού) σε χιλιοστά (70 mm). Ο αριθμός αυτός δείχνει πόσο φως μπορεί να συλλέξει το τηλεσκόπιο. Όσο μεγαλύτερο είναι το άνοιγμα, τόσο πιο φωτεινές και λεπτομερείς γίνονται οι εικόνες

350 (Εστιακό Μήκος - Focal Length): Είναι η απόσταση από τον αντικειμενικό φακό μέχρι το σημείο όπου συγκεντρώνεται το φως (εστιακό σημείο), σε χιλιοστά (350 mm).